Czym jest ROP (EPR)?
Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) – znana również jako Extended Producer Responsibility (EPR) – to obowiązek prawny, który nakłada na przedsiębiorców odpowiedzialność za cały cykl życia produktu. Obejmuje to także odpady powstające po zużyciu produktu przez konsumenta.
System ROP ma na celu:
- zmniejszenie wpływu produktów na środowisko,
- promowanie recyklingu i odzysku,
- przeniesienie kosztów gospodarowania odpadami z gmin na producentów.
Podstawy prawne ROP
Unia Europejska
ROP wynika z Dyrektywy 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odpadów. Dyrektywa obliguje państwa członkowskie do wdrożenia systemów, w których producenci ponoszą odpowiedzialność za odpady powstałe z produktów, które wprowadzają na rynek.
Polska
W Polsce wdrożenie systemu ROP opiera się m.in. na:
- Ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587),
- Ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1602),
- Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie szczegółowych warunków ROP (projekt w toku).
Dedykowanym narzędziem służącym rejestracji w Polsce jest BDO – Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.
Kogo dotyczy system ROP?
Obowiązki ROP dotyczą m.in.:
- producentów i importerów opakowań
- producentów produktów w opakowaniach,
- firm wprowadzających sprzęt elektryczny i elektroniczny (WEEE),
- baterie, akumulatory,
- e-commerce także tych, którzy sprzedają za granicę,
- w przyszłości również firm oferujących tekstylia, meble, materace, opony i zabawki.
Kluczowe obowiązki w systemie ROP/EPR
Rejestracja w BDO: każdy podmiot objęty ROP musi być zarejestrowany w BDO i posiadać aktywny numer rejestrowy.
Wyznaczenie przedstawiciela (dla sprzedaży w UE): W przypadku sprzedaży transgranicznej (np. e-commerce do Niemiec, Francji), firma musi posiadać autoryzowanego przedstawiciela lokalnego odpowiedzialnego za ROP.
Ewidencja i raportowanie: przedsiębiorcy muszą prowadzić ewidencję ilości produktów i opakowań wprowadzanych na rynek oraz odpadów powstałych z tych produktów.
Sprawozdawczość środowiskowa do 15 marca każdego roku (za rok poprzedni) zgodnie z rozporządzeniami należy złożyć sprawozdania do Marszałka Województwa.
Opłaty: firmy objęte ROP zobowiązane są do ponoszenia kosztów związanych z recyklingiem i edukacją ekologiczną. Wśród nich znajdują się:
- opłata za gospodarowanie odpadami
- opłata za kampanie edukacyjne
- opłata produktowa
- opłata na system publiczny.
Zbiórka i recykling odpadów
Producent zobowiązany jest do organizowania lub finansowania systemów zbiórki zużytych produktów, lub ich odpadów (np. sprzętu, opakowań, baterii), zapewnienia punktów zbierania, jak również realizacji wymaganych poziomów recyklingu. Obowiązki te może realizować samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku.
Co się zmienia?
Zgodnie z nowelizacją przepisów oraz projektowanym wdrożeniem unijnego rozporządzenia PPWR, system ROP zostanie wzmocniony poprzez:
- ujednolicenie sprawozdawczości w UE (w tym numery EPR),
- większą kontrolę nad rzeczywistym poziomem recyklingu,
- rozszerzenie obowiązków na kolejne grupy produktów,
- powiązanie z systemem kaucyjnym dla opakowań jednorazowych.
Dlaczego to ważne?
Niespełnienie obowiązków w systemie ROP może skutkować:
- karami administracyjnymi (do 1 mln zł),
- dodatkowymi opłatami produktowymi,
- zakazem prowadzenia działalności lub wycofaniem produktów z rynku,
- utratą zaufania klientów i partnerów.
Jakie wsparcie możesz otrzymać od EKOKONSULT?
Działamy kompleksowo, jeśli Twoja firma podlega obowiązkom środowiskowym, możemy:
- zarejestrować firmę w BDO,
- przygotować ewidencję i sprawozdawczość środowiskową,
- obliczyć opłatę produktową i zadbać o jej prawidłowe wniesienie,
- zorganizować współpracę z organizacją odzysku,