Pucharki na desery i lody a SUP i opłata produktowa – jakie obowiązki mają producent i sprzedawca?

Pucharek na deser może podlegać przepisom SUP, jeżeli jest jednorazowy, zawiera tworzywo sztuczne, a żywność spełnia trzy ustawowe kryteria. Przedsiębiorca może jednocześnie podlegać opłacie konsumenckiej i producenckiej SUP oraz obowiązkom opakowaniowym; ich zakres zależy od pucharka, żywności i modelu sprzedaży

W zależności od konstrukcji pucharka, rodzaju żywności oraz modelu sprzedaży może powstać obowiązek:

• pobierania opłaty konsumenckiej SUP od użytkownika końcowego,
• uiszczania opłaty producenckiej SUP za wprowadzane do obrotu określone produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych,
• realizacji obowiązków dotyczących produktów w opakowaniach, w tym obowiązku zapewnienia wymaganych poziomów recyklingu,
• a w przypadku niewykonania obowiązku recyklingu – uiszczenia opłaty produktowej.

Są to odrębne obowiązki, wynikające z różnych przepisów i powstające na różnych zasadach. Dlatego każdy z nich należy analizować oddzielnie.

Z naszych audytów wynika, że przedsiębiorcy najczęściej mylą te obowiązki i traktują je zamiennie albo zakładają, że sama kwalifikacja opakowania automatycznie rodzi obowiązek zapłaty. To dwa kosztowne błędy. Poniżej rozdzielamy obowiązki i pokazujemy, od czego naprawdę zależą.

Opłata konsumencka SUP, opłata producencka SUP i opłata produktowa – czym się różnią?

Poniższa tabela pokazuje, czym różnią się poszczególne obowiązki i na jakim przepisie się opierają.

W dalszej części artykułu skrót „u.o.p.” oznacza ustawę z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.

Czy pucharki na desery i lody podlegają przepisom SUP?

Zanim w ogóle pojawi się pytanie o opłatę, trzeba ustalić, czy pucharek jest pojemnikiem na żywność w rozumieniu przepisów SUP. Muszą być spełnione dwa warunki dotyczące samego opakowania oraz trzy warunki dotyczące żywności.

Kiedy pucharek jest produktem jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych?

Tworzywo może stanowić tylko część pucharka. Dlatego przepisy mogą obejmować również opakowania papierowe lub kartonowe z warstwą tworzywa. Samo określenie pucharka jako „biodegradowalnego”, „kompostowalnego” albo wykonanego z PLA nie przesądza o wyłączeniu go spod przepisów SUP.

Jakie warunki musi spełniać żywność umieszczona w pucharku?

Dopiero gdy opakowanie spełnia powyższe warunki, sprawdzamy trzy kryteria dotyczące żywności umieszczonej w pucharku.

Dotyczy to w szczególności pojemników na żywność typu fast food oraz na inne posiłki gotowe do bezpośredniego spożycia. Z wykazu wyłączono pojemniki na napoje, talerze oraz paczki i owijki zawierające żywność. Jeżeli pucharek jest przeznaczony do jednorazowego użytku, został w całości lub częściowo wykonany z tworzywa sztucznego, a umieszczona w nim żywność spełnia wszystkie trzy kryteria, może być pojemnikiem na żywność objętym przepisami SUP. Nie oznacza to jednak jeszcze, że w każdej transakcji trzeba pobrać opłatę od klienta. Znaczenie ma również sposób sprzedaży, status nabywcy oraz to, kto zapakował żywność.

Kiedy trzeba pobierać opłatę konsumencką SUP za pucharki?

Opłatę konsumencką pobiera przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego albo gastronomiczną, gdy oferuje użytkownikowi końcowemu pusty produkt jednorazowego użytku z załącznika nr 6 albo żywność lub napój zapakowane przez tego przedsiębiorcę w taki produkt. Tak stanowi art. 3b ust. 1 u.o.p. Kluczowy jest więc nie tylko sam pucharek, ale też model sprzedaży.

W praktyce trzeba rozróżnić przynajmniej trzy sytuacje:

• Sprzedaż deserów we własnym sklepie
  Przedsiębiorca pakuje deser i sprzedaje go użytkownikowi końcowemu we własnej placówce. W takim modelu sprzedaży może wystąpić obowiązek pobrania opłaty konsumenckiej SUP.
• Sprzedaż deserów pośrednikowi lub dystrybutorowi
  Producent sprzedaje produkty sklepowi lub dystrybutorowi w celu dalszej odsprzedaży. Nabywca nie jest w tym przypadku użytkownikiem końcowym, dlatego nie pobiera się od niego opłaty konsumenckiej SUP.
• Sprzedaż gotowych deserów w zewnętrznym sklepie
  Zewnętrzny sklep sprzedaje gotowy deser zapakowany wcześniej u producenta. Sklep nie pobiera opłaty tylko dlatego, że deser jest w plastikowym pucharku. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wprost wskazuje, że produkty zapakowane u producenta, takie jak jogurty, sery czy gotowe sałatki, nie podlegają w zewnętrznym sklepie opłacie z art. 3b. Producent może jednak podlegać opłacie producenckiej SUP.

Czy przedsiębiorca ponosi opłatę producencką SUP za pucharki na desery?

Tak – jeżeli pucharek spełnia kryteria produktu jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych objętego sekcją I załącznika nr 9 do u.o.p., a przedsiębiorca jest podmiotem wprowadzającym taki produkt do obrotu.

Do sekcji I załącznika nr 9 należą między innymi pojemniki na żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia, zazwyczaj spożywaną bezpośrednio z pojemnika i niewymagającą dalszej obróbki. Opłata producencka służy pokryciu kosztów zbierania, transportu, przetwarzania i uprzątania odpadów powstałych z takich produktów.

Kiedy powstaje opłata produktowa za opakowania deserów i lodów?

Przedsiębiorca, który wytwarza produkty, pakuje je i jako pierwszy udostępnia na polskim rynku, jest co do zasady wprowadzającym produkty w opakowaniach w rozumieniu art. 8 pkt 23 ustawy z 13.06.2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Musi między innymi prowadzić ewidencję masy opakowań, składać sprawozdania w BDO oraz zapewniać wymagane poziomy recyklingu. Opłata produktowa nie powstaje automatycznie z chwilą wprowadzenia produktu w opakowaniu. Jest należna przede wszystkim wtedy, gdy przedsiębiorca nie wykona obowiązku zapewnienia wymaganego poziomu recyklingu.

Zwolnienie z opłaty produktowej przy masie opakowań do 1 Mg

Przedsiębiorcy wprowadzający w danym roku kalendarzowym produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg mogą skorzystać z określonych zwolnień, między innymi z obowiązku zapewnienia poziomów recyklingu i opłaty produktowej. Wymaga to jednak spełnienia warunków pomocy de minimis oraz złożenia marszałkowi województwa, za pośrednictwem BDO, wymaganych dokumentów do 15 marca każdego roku. Samo nieprzekroczenie 1 Mg nie powoduje automatycznego zwolnienia.

Czy opłata konsumencka SUP, opłata producencka SUP i opłata produktowa mogą wystąpić jednocześnie?

Tak. Opłata konsumencka SUP, opłata producencka SUP i opłata produktowa za opakowania mogą wystąpić równocześnie w tej samej firmie. Są to odrębne obowiązki wynikające z dwóch różnych ustaw, a każdy z nich powstaje na innych zasadach.

Należy je analizować oddzielnie:

• Opłata konsumencka SUP – obowiązek jej pobrania zależy przede wszystkim od modelu sprzedaży i statusu nabywcy.
• Opłata producencka SUP – zależy od tego, czy przedsiębiorca jest wprowadzającym do obrotu określone produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.
• Opłata produktowa za opakowania – może być należna, jeżeli przedsiębiorca nie zapewni wymaganych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych.

Jak sprawdzić obowiązki SUP i opakowaniowe przy sprzedaży deserów i lodów?

1. Zidentyfikuj pucharek

Sprawdź:

• z jakiego materiału został wykonany,
• czy zawiera tworzywo sztuczne,
• czy jest przeznaczony do jednorazowego użytku,
• jakie jest jego przeznaczenie.

2. Przeanalizuj znajdującą się w nim żywność

Ustal, czy żywność:

• jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia,
• jest zazwyczaj spożywana bezpośrednio z pojemnika,
• jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki.

3. Przeanalizuj sposób sprzedaży

Ustal:

• kto pakuje żywność,
• kto sprzedaje gotowy produkt,
• czy sprzedaż odbywa się bezpośrednio użytkownikowi końcowemu,
• czy nabywcą jest sklep, hurtownia lub dystrybutor kupujący produkt w celu dalszej odsprzedaży.

4. Sprawdź obowiązki producenckie SUP

Jeżeli pucharek jest produktem jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych objętym sekcją I załącznika nr 9 do u.o.p., ustal, czy przedsiębiorca jest podmiotem wprowadzającym taki produkt do obrotu i czy powstaje obowiązek uiszczenia opłaty producenckiej SUP.

5. Sprawdź obowiązki dotyczące opakowań

Jeżeli pucharek jest również opakowaniem, ustal:

• kto jest wprowadzającym produkty w opakowaniach,
• jaka jest masa opakowań wprowadzonych do obrotu,
• z jakich materiałów wykonano opakowania,
• jakie obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze powstają,
• w jaki sposób realizowany jest obowiązek recyklingu,
• czy można zastosować zwolnienie dla przedsiębiorców wprowadzających do 1 Mg opakowań w roku kalendarzowym.

Uporządkuj obowiązki środowiskowe swojej firmy

Przepisy SUP, obowiązki opakowaniowe i BDO często łączą się ze sobą, dlatego ich prawidłowe rozliczenie wymaga spojrzenia na całą działalność firmy. EKOKONSULT wspiera przedsiębiorców w identyfikacji obowiązków, uporządkowaniu dokumentacji i bezpiecznym wdrażaniu wymaganych rozwiązań.

W ramach współpracy możemy:

• zweryfikować pucharki i sposób pakowania żywności pod kątem przepisów SUP,
• określić obowiązki dla poszczególnych modeli i kanałów sprzedaży,
• sprawdzić wpisy w BDO, ewidencję, sprawozdawczość i naliczane opłaty,
• zaplanować działania naprawcze i zapewnić bieżące wsparcie w realizacji obowiązków środowiskowych.

Możemy przeprowadzić jednorazową analizę lub zostać stałym partnerem wspierającym Twoją firmę w sprawach środowiskowych.

Porozmawiaj z naszym ekspertem: +48 881 541 999 | kontakt@ekokonsult.eu