Sprawozdanie za korzystanie ze środowiska za rok 2025 – kompletny przewodnik (Termin: 31 marca 2026)

Współczesne prowadzenie biznesu w Polsce to nie tylko dbanie o wyniki finansowe, ale również rzetelne rozliczanie wpływu firmy na ekosystem. Po zamknięciu lutowego etapu raportowania do bazy KOBiZE, przed przedsiębiorcami staje kolejne kluczowe wyzwanie: rozliczenie za korzystanie ze środowiska za rok 2025.

Termin na złożenie wykazu do właściwego Urzędu Marszałkowskiego oraz wniesienie należnej opłaty upływa nieubłaganie 31 marca 2026 r. W EKOKONSULT wiemy, że gąszcz przepisów może być przytłaczający, dlatego przygotowaliśmy kompendium wiedzy, które pomoże Twojej firmie przejść przez ten proces bezbłędnie i bezpiecznie.

Kogo dotyczy obowiązek sprawozdawczy?

Definicja „podmiotu korzystającego ze środowiska” (zgodnie z art. 3 POŚ) jest bardzo szeroka. W praktyce obowiązek ten dotyczy niemal każdego przedsiębiorcy, niezależnie od skali działalności. Twoja firma musi złożyć sprawozdanie, jeśli w ramach prowadzonej działalności:

  • Eksploatuje pojazdy służbowe (osobowe, ciężarowe, maszyny budowlane czy wózki widłowe).
  • Posiada własne źródła ogrzewania (kotły gazowe, olejowe, na biomasę lub węgiel).
  • Prowadzi procesy technologiczne generujące emisje (np. lakierowanie, spawanie, wędzenie, chów drobiu).
  • Składuje odpady na własnym składowisku.

Warto podkreślić, że obowiązki sprawozdawcze spoczywają na różnych typach podmiotów:

  • Przedsiębiorcy (polscy i zagraniczni): Są zobowiązani do pełnej sprawozdawczości w zakresie emisji do powietrza, poboru wód, ścieków oraz gospodarki odpadami.
  • Rolnicy indywidualni: Obowiązek ten dotyczy ich w sytuacji prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie o charakterze zarobkowym.
  • Jednostki organizacyjne: Do tej grupy zaliczamy m.in. szkoły, szpitale oraz urzędy zarządzające infrastrukturą publiczną.

Co dokładnie podlega raportowaniu i opłatom?

Kluczem do poprawnego wykazu jest rzetelna inwentaryzacja wszystkich form korzystania ze środowiska. W sprawozdaniu marszałkowskim musimy ująć:

  1. Wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza: To najczęstszy obowiązek, obejmujący transport (zużycie paliw), spalanie paliw w kotłach oraz emisje z procesów technologicznych (np. przeładunek benzyn silnikowych).
  2. Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi: Dotyczy to odprowadzania ścieków bytowych, komunalnych czy przemysłowych, a także wód chłodniczych i opadowych bezpośrednio do środowiska.
  3. Składowanie odpadów: Obowiązek specyficzny dla podmiotów zarządzających składowiskami odpadów.

Progi opłatowe – kiedy musisz płacić?

System opłat środowiskowych przewiduje progi, które determinują charakter Twoich obowiązków. W 2026 roku (za rok 2025) obowiązują następujące zasady:

  • Opłata do 100 zł: Nie masz obowiązku składania wykazu do urzędu, ale musisz prowadzić wewnętrzną ewidencję danych i przechowywać ją przez 5 lat na wypadek kontroli.
  • Opłata od 100 zł do 800 zł: Masz obowiązek złożenia wykazu do Urzędu Marszałkowskiego, ale jesteś zwolniony z wnoszenia opłaty.
  • Opłata powyżej 800 zł: Musisz złożyć wykaz oraz przelać wyliczoną kwotę na konto właściwego Urzędu Marszałkowskiego.

Kary za brak sprawozdania i błędy w rozliczeniach. Jak uniknąć opłat podwyższonych o 500%?

Ignorowanie obowiązków środowiskowych to realne ryzyko finansowe. Najpoważniejszą sankcją jest opłata podwyższona o 500%, nakładana w przypadku braku wymaganych pozwoleń na emisję, pobór wód czy wprowadzanie ścieków. Dodatkowo, Inspekcja Ochrony Środowiska (WIOŚ) może nałożyć kary administracyjne sięgające nawet 1 miliona złotych.

Pamiętaj o synergii z KOBiZE! Dane dotyczące emisji do powietrza w sprawozdaniu marszałkowskim muszą być w 100% spójne z raportem złożonym do KOBiZE w lutym. Rozbieżności są najczęstszym powodem wszczęcia kontroli przez organy nadzorcze.

EKOKONSULT – Twój partner w bezpiecznym biznesie

Proces naliczania opłat, inwentaryzacji ujęć wody czy weryfikacji pozwoleń wodnoprawnych wymaga specjalistycznej wiedzy. W EKOKONSULT wspieramy firmy w kompleksowym zarządzaniu obowiązkami środowiskowymi. Nasz zespół ekspertów pomoże Ci:

  • Przeprowadzić pełny audyt źródeł emisji, ujęć wody i zrzutów ścieków.
  • Prawidłowo wyliczyć opłaty zgodnie z najnowszymi stawkami na rok 2025.
  • Zapewnić pełną spójność pomiędzy raportami BDO, KOBiZE i Urzędem Marszałkowskim.

Nie zostawiaj rozliczeń na ostatnią chwilę. Skontaktuj się z nami już dziś, aby zyskać pewność, że Twoja firma jest bezpieczna prawnie i spełnia wszystkie wymogi środowiskowe.

Zadzwoń do nas: +48 609 044 368

Napisz: kontakt@ekokonsult.eu

Często zadawane pytania

Czy muszę składać sprawozdanie, jeśli mam tylko jeden samochód służbowy?
Tak, użytkowanie nawet jednego pojazdu spalinowego czyni Cię podmiotem korzystającym ze środowiska. Jeśli jednak wyliczona opłata roczna za dany rodzaj korzystania (np. emisję z transportu) nie przekroczy 100 zł, nie musisz wysyłać wykazu do urzędu – wystarczy prowadzenie i przechowywanie ewidencji wewnętrznej.
Do którego Urzędu Marszałkowskiego złożyć wykaz?
To zależy od rodzaju aktywności. Emisje z aut rozliczasz w urzędzie właściwym dla siedziby firmy. W przypadku emisji z instalacji stacjonarnych (np. kotły), poboru wód czy wprowadzania ścieków – właściwy jest urząd ze względu na miejsce korzystania ze środowiska.
Czy opłata za wodę i ścieki dotyczy każdego?
Obowiązek ten dotyczy podmiotów, które posiadają własne ujęcia (np. studnię głębinową) lub odprowadzają ścieki bezpośrednio do środowiska (wody lub ziemi). Jeśli korzystasz wyłącznie z miejskiej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej i rozliczasz się z lokalnym zakładem wodociągów, ten konkretny obowiązek sprawozdawczy Cię nie obejmuje.
Kto rozlicza emisję z samochodów w leasingu lub najmie?
Obowiązek sprawozdawczy spoczywa na podmiocie, który faktycznie eksploatuje pojazd. W przypadku leasingu operacyjnego lub najmu długoterminowego, to Twoja firma (użytkownik) rozlicza spalanie paliwa, a nie firma leasingowa.
Jak długo muszę przechowywać dokumentację źródłową?
Wszelkie dane źródłowe (faktury za paliwo, raporty z pomiarów, karty charakterystyki) należy przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku, w którym złożono sprawozdanie. Urzędy mają prawo do kontroli wstecznej za ten okres.
Co jeśli zauważyłem błąd w raporcie KOBiZE tuż przed terminem 31 marca?
Spójność danych jest priorytetem. W takiej sytuacji należy niezwłocznie złożyć korektę raportu w Krajowej Bazie KOBiZE, a następnie przygotować zgodny z nią wykaz dla Marszałka. Zespół EKOKONSULT często wspiera klientów właśnie w procesach korygowania dokumentacji.
Czy sprawozdanie można wysłać elektronicznie?
Tak, większość Urzędów Marszałkowskich akceptuje, a wręcz preferuje formę elektroniczną (np. przez platformę ePUAP). Dokument musi być wtedy podpisany Profilem Zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.