Określone rodzaje odpadów przestają być odpadami, jeżeli na skutek poddania ich recyklingowi lub innemu odzyskowi spełniają dodatkowe warunki określone w decyzji lub przepisach. W wyniku poddania ich odzyskowi oraz spełnienia dodatkowych warunków powstaje pełnowartościowy produkt, który może być stosowany przez kolejnego posiadacza bez zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Według aktualnego brzmienia ustawy, jeżeli szczegółowe warunki utraty statusu odpadów dla danego „surowca” nie zostały określone w przepisach prawa Unii Europejskiej lub przepisach polskich, to mogą one zostać określone w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów. Składając wniosek o zezwolenie na przetwarzanie odpadów, to przedsiębiorca proponuje szczegółowe warunki utraty statusu odpadów.

Podstawowym kryterium utraty przez odpady statusu odpadów jest podanie ich odzyskowi, w tym recyklingowi (art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach). Dopiero po tym procesie można sprawdzić, czy to co pojawiło się po odzysku spełnia w/.wym. ustawowe warunki, które muszą być spełnione łącznie.
Art. 14 jednoznacznie przesądza, że utrata statusu odpadów może nastąpić tylko wskutek poddania ich recyklingowi lub innemu odzyskowi.
Co do zasady przetwarzanie odpadów, w tym odzysk i recykling, wymaga uzyskania zezwolenia (art. 41 ustawy o odpadach).
Pomimo że proces odzysku odpadów może być bardzo uproszczony (np. dokonanie oględzin i pobranie próbki), to takie działanie jest prowadzeniem odzysku (np. proces R12) i wymaga zezwolenia. Jeżeli w wyniku tych czynności zostaną spełnione pozostałe warunki rozporządzenia o utracie statusu odpadów, co zostanie potwierdzone m.in. stosownymi badaniami, to odpady z mocy prawa stracą status odpadów.
Kolejny posiadacz takich substancji będzie mógł je wykorzystać bez dodatkowych zezwoleń na podstawie dokumentu „Oświadczenie o zgodności z warunkami utraty statusu odpadów”.